«Ներառական կրթությունը բոլոր տեսակի դժվարություններ ունեցող երեխաների ներառումն է»

Կարծո՞ւմ եք, որ ներառական կրթությունը որպես նորամուծություն ճիշտ բազիսի վրա է կառուցվում: Որքանո՞վ է մեր հասարակությունը պատրաստ ճիշտ ընկալել- ընդունել այն:

Գաղափարը, իրոք, շատ լավն է ու վաղուց ժամանակն է, որ իրականացվի Հայաստանում, ավելի ստույգ` նաև Հայաստանում, որովհետև քաղաքակիրթ աշխարհում այն շատ սովորական ու նորմալ հասարակական կենսակերպ է: Ուղղակի, ցավոք, շատ տեղերում այն ընթանում է ոչ այն ուղղությամբ, որին կոչված է, այլ… Երեխային երբեմն ինտեգրում են դպրոցում ոչ այնքան նրա խնդրիրները ներառական կրթությամբ մեղմելու, ուսուցում տրամադրելու համար կամ… մտահոգությամբ, որքան ֆինանսական կամ որոշակի այլ հարցերից ելնելով, որը, և մենք, այս ծրագրի շրջանակներում, փորձում ենք շտկել: Կա կարծրատիպ` ներառական կրթությունը դիտարկվում է որպես միայն հաշմանդամության խնդիր ունեցող երեխաների ներառում հանրակրթություն ու այն էլ` հիմնականում մտավոր խնդիր ունեցող երեխաների ներառում, որն ինքնին սխալ է: Ներառական կրթությունը բոլոր տեսակի դժվարություններ ունեցող երեխաների ներառումն է. օրինակ, այսօր կան, ասենք, Հունաստանից, Պարսկաստանից, Ռուսաստանից կամ այլ վայրերից վերադարձող կամ Հայաստան եկող ընտանիքներ, որոնց երեխաները հայերեն չգիտեն ու չեն կարող ներառվել դպրոց: Սա լուրջ խնդիր է. խնդիր է ոչ թե այն, որ դպրոցը նրանց չի ընդունում, այլև այն, որ ծնողների ու երեխաների համար հայերենի չիմացությունն արդեն իսկ խոչընդոտ է, ու իրենք դրանից կաշկանդվում ու ամաչում են: Շփման անհնարինության կամ դժվարության պատճառով այդ ընտանիքներն ու նրանց երեխաները հեռու են մնում իրենց հասակակիցներից, ուղղակի շփումներից: Շատ հաճախ նման ընտանիքները ընտրում են…միակ ճանապարհը` գերադասում են երեխաների կրթության պակասը լրացնել տնային` մասնավոր պարապմունքներով, որը ինքնին երեխաների հակասոցիալականացման միտում է:

Իսկ ինչ վերաբերում է ընդունելուն, ասեմ, որ սա տևական գործընթաց է…

Այս առումով ևս, ներառական կրթությունը երևի շատ տեղին ու ժամանակի՞ն է ներդրվում:

Այո: Ներառական կրթությունը շատ առումներով ավելի քան լուրջ գործընթաց է, որի ընդգրկման շառավիղը մենք, համագործակիցների միասնական ջանքերով, փորձում ենք մեծացնել ու ընդարձակել և ավելի լայն ասպեկտով այն դիտարկել:

Նման` քաղաքացիական հասարակության ժողովրդավարական գործընթացներում, այսօր անժխտելիորեն մեծ է ՀԿ – ների դերն ու ամենատարբեր ուղղվածություններով նրանց ծավալած գործունեության արձանագրումները:

Ինչպե՞ս է ձեզ երևակվում ՀԿ – ների քաղաքացիական կեցվածքն ու ՀԿ – ինստիտուտն ընդհանրապես:

Կոնկրեկտ մեր գործընկերների հետ մեր համագործակցությունն իսկապես շատ կայացած, ամուր ու արդյունավետ է: Մենք երջանիկ ենք, որ մեր գործընկերներն այդչափ պրոֆեսիոնալ, սրտացավ, կայացած ու քաղաքացիական լուրջ դիմագիծ ունեցող ՀԿ – ներ են, որ լուրջ նախաձեռնությունների հեղինակ են, կիսում են մեր մտահոգություններն ու համատեղ` մեր հնարավորությունների սահմաններում, նպաստում ենք ժողովրդավարական գործընթացների կայացմանը: Խոսքս մասնավորաբար վերաբերում է նաև ԳՈՒՄ ՀԿ-ին: Այն, իսկապես, լուրջ կառույց ու հասանելի գործընկեր է:

Յուրաքանչյուր լուրջ ու մեծամասշտաբ ձեռնարկում, անկասկած, ունենում է առավել ակնառու խոչընդոտ, դիմահար արգելապատնեշ: Կա՞, եղե՞լ է արդեն այդ ..բախումը:

Ներառական կրթության ճանապարհին ամենամեծ չարիքը դա իրազեկվածության պակասն է: Ցավոք, մարդիկ տեղյակ չեն ոչ միայն իրենց պարտականություններին, այլև` իրավունքներին: Իսկ ներառական կրթության ուղղությամբ, նկատի ունեմ հանրային իրազեկումը, մեծ ծավալի ու տևական աշխատանքներ կան անելու: Ամենամեծ ցավն այն է, որ մեր ծնողներից շատերը պարզապես չեն գիտակցում, հաճախ ուղղակի զորու չեն գիտակցելու, որ իրենց երեխան խնդիր ունի, ու այդ խնդրին պետք է լուրջ ուշադրություն դարձվի, որ պետք է ջանք չխնայել, որ իրենց երեխան այդ խոչընդոտները չունենա: Հենց այստեղ է, որ անգնահատելի է հասարակական կազմակերպությունների դերը` երեխաների սոցիալականացմանը նպաստելու հարցում: Ես կասեի` նրանք պետությունից էլ ավելի մեծ դերակատարություն էլ կարող են ունենալ: Եվ` հաճախ ունենում են:

Եթե, ասենք, ձեզ վերապահվեր պետական, օրենսդրական գործառույթ իրականացնելու իրավունք ու հնարավորություն, կա՞ մի հապաղում կամ թերացում, որտեղից էլ դուք կսկսեիք:

Այնքա՜ն քայլեր կան` որտեղի՞ց սկսեմ: Առաջինն ու, ըստ իս, ամենահիմնականը` դպրոցների ֆինանսավորման կարգը կփոխեի այնպես, որ դպրոցները ֆինանսավորվեն ոչ թե աշակերտների թվով, այլ` ըստ կարիքների: Եթե դպրոցում կա, ասենք, 25 կամ 50 աշակերտ, միևնույն է, այդ դպրոցի ու աշակերտների համար պետությունը պիտի լուրջ ու որակյալ կրթություն ապահովի: Եվ` վերանայել է պետք ներառական կրթության մոտեցումները:

Ինչպե՞ս է ձեզ ներկայանում ներառական կրթության ապագան, ասենք, 10 տարի հետո:

Չգիտեմ` ավելի շատ ցանկանում եմ, թե՞ …հուսով եմ ու համոզված, որ եթե ոչ շատ մոտ , ապա գոնե ոչ հեռու ապագայում մեր երկրի բոլոր դպրոցները կլինեն ներառական, և այդ տերմինը` «ներառական», իսպառ կվերանա, չենք ասի` այս աշակերտը ներառականից է, այսինչը` ոչ…Սա գործընթաց է, որը պիտի հասարակական վերաբերմունքի փոփոխության պրիզմայով անցնի: Եվ` կանցնի…

"ԿԱՄՔ+" թերթ


Կարդացեք նաև